Хайахсыт нэhилиэгин ыччаттара 1987 сыллаахха сынньалан киин директорынан улэлиир Тарас Лукич Тарасов идеятынан комсомол оройуоннаа5ы комитетын сэкиритээрэ Иван Михайлович Андросов эйээhунунэн бутун саха сирин ыччатын хабар ырыа конкурсун тэрийбиттэрин Эрилик Эристиин аатынан совхоз парткомун сэкиритээрэ Семен Иванович Никитин «Сааскы Кылыhахтарынан» – сурэхтээбитэ, ыччат айар дьо5уругар киэн аартыгы арыйбыта. Сыл ахсын устуу кун устата ыытыллар дьаhал нэhилиэк (оройуон) олохтоохторо культура5а уонна улэ5э-хамнаска кэрдэруулэрин эссэ урдук таhымна таhаарбыта.
2017 сылга «Сааскы Кылыhахтар» – ырыа конкурса тэриллибитэ 30 сылыгар Хайахсыттаа5ы «И. Г. Тимофеев – Теплоухов аатынан норуот айымньытын дьиэтэ» директора Поисеев В. М. культура управлениятын начальнига Попов Д. Д. Санааларын холбоон «Сааскы Кылыhах» улуустаа5ы ырыа конкурсун тэрийэн муус устар 15 кунугэр нэhилиэк дьонугар умнуллубат тугэни бэлэхтээтилэр.
Ыалдьыттары Хайахсыт нэhилиэгин баhылыга Прудецкий В. В., «Сааскы Кылыhах» – конкурс бастакы лауреата Дьячковская Е. Д., культура управлениятын начальнига Попов Д. Д. э5эрдэлээтилэр. Конкурс са5аланыа5ыттан жюри председателэ Д. Д. Попов кыттааччы толорор мастерствота киэнник арылларыгар кыhамньытын бар дьон бэлиэтии кэрдэ, хас биирдии туhумэхтэринэн ырытыытын астына иhиттэ.
Конкурс 5 кэрунунэн буолла – тыыннаах дор5оон (ВИА, гитара, баян), авторскай ырыа, соло уонна бэлэ5унэн толоруу (дуэт, трио, квартет, квинтет).
Диринтэн Иванов Андрей баянынан до5уhуоллаах ырыаларынан кэрээччулэр биhирэбиллэрин ылла. Одьулуунтан «Чэчир» ВИА толорор мастерстволара урдугунэн, эдэрдэргэ инструменнары настройкалыырга практическай субэлэринэн астыннардылар.
Конкурс тумугунэн авторскай ырыа5а Гран При кыайыылаа5а Одьулуунтан Андрей Николаевка бастакы лауреат Елена Дмитриевна Дьячковская Хайахсыттаа5ы сынньалан киин туруорбут муус-манан гитаратын туттарда. «Сааскы Кылыhах» кэмус символын кыайыылаахха туттарарыгар Владислав Михайлович махтанна спонсордарга «Маарыкчаан ПО», «Хатан» ХЭТ, Якутскай куоракка олорор улэлиир-хамсыыр Хайахсыттан тэруттээхтэргэ чуолаан АО «Алмазы Анабара» главнай инженер солбуйааччытынан улэлиир Федоров Василий Васильевичка, нэhилиэк олохтоохторугар уонна тэрилтэ салайааччыларыгар. Конкурсу сэргутээччи быhыытынан Владислав Михайлович бу курдук эттэ: -Кэлэр сылга оскуола о5олоругар «Сааскы Таммахтар» ырыа куонкурсун тэрийэбит, онтон кэлэр сылга «Сааскы Кылыhах» буолуо5а, ол курдук биирдии сылынан быысаhан кыттарга бэлэмнэнин.
«Конкурсааннар толорор мастерстволарын таhыма киhини уэрдэрин, ырыаларын истээччигэ иhийэн тиэрдиилэрин, ВИА ларга урукку эттугэр уолаттар оонньуур эбит буоллахтарына манна кыргыттар ВИА-лара элбэ5э кэhуннэ уонна цифровой технологияны баhылаабыттар»- диэн бэлиэтээтэ бастакы лауреаттартан биирдэстэрэ авторитеттаах жюри председателэ Дмитрий Дмитриевич.